Ambalaj, tüketiciyle iletişim kurarak adeta satış noktasındaki bir “satış elemanı” rolünü gerçekleştirmektedir. Bu bağlamda raf bir satış noktasıyken, ambalaj da satış elemanına dönüşmektedir. Tüketicinin bireysel olarak gerçekleştirdiği satın alma eyleminde, tüketici ürünle ilgili bilgilere öncelikle ambalaj üzerinden ulaşmaktadır. Ambalajlar, tüketicinin satın alma kararını vermeden önce, üretici kurumların tüketiciyi ikna etmek için çaba gösterdikleri son noktadır. Bundan ötürü satış noktalarında ambalajı oluşturan tüm unsurlar; renkler, metinler, biçimsel özellikler, imgeler, satın alma davranışının gerçekleştirilmesinde ve tüketicinin zihninde marka farkındalığının oluşmasında büyük önem taşımaktadır.

Ambalaj aynı zamanda şu amaçlara da hizmet etmektedir; markaya dikkati çeker, satın alma noktasında ürünün fiyatı ve değerini gösterir, rekabette ürünü öne çıkarır, ürünün özelliklerini ve yararlarını aktarır. Tüm bunların sonucunda bireylerin ilgisini çekerek, tüketicilerin marka seçimlerini etkileyerek, yönlendirmektedir. Ambalaj, ikame mallar diye nitelendirilen; sıradan, birbirinin yerine geçebilecek ürünleri farklılaştırmayı sağlamaktadır. Markanın, içeriği ve özellikleri, tüketiciye ne gibi faydaları olduğu, nasıl kullanıldığı ambalajlama aracılığıyla aktarılmaktadır. Reklamdan farklı olarak ambalajlamada bu bilgi akışı kesintiye uğramamaktadır. Kısaca ambalajlar markaya yönelik; işlevsel, simgesel ve deneyimsel yararlar sağlayarak, marka imajı ve marka farkındalığı gerçekleştirerek, marka değerini arttırmaya yardımcı olmaktadır.

Ambalajın satış noktasında tüketiciyle bir satış elemanı sıfatıyla iletişim kurma biçimleri arasında; ambalajın rengi, biçimi, ambalajın üzerindeki çizgiler ve ambalajın materyali ve benzeri pek çok etmen etkili olmaktadır. Ambalaj tasarımıyla ilişkilendirilebilecek tüm bu özellikler tüketicilerin ürün tercihlerini yönlendirebilmektedir.

Ambalajın, satıştaki yerinin değerlendirilmesinde kullanılan View Modeli’ne göre; etkili bir ambalajlamanın 4 temel özelliği bulunmaktadır:

Görünürlük (Visibility): Satın alma noktasında ambalajın dikkat çekme özelliğine işaret eder. Örneğin parlak renkte, özgün boyutlara ve tasarımlara sahip ambalajlar tüketicinin dikkatini çekmektedir. Bu amaçla; yumuşak içecekler, şekerlemeler, tahıllı gevrekler gibi ürün kategorilerindeki çoğu marka, belli özel günlerde özel ambalajlamaya geçerler. Renkleri ve tasarımlarıyla tüketicilerin ilgilerini üzerlerinde toplamaya çalışırlar.
Bilgi (Information): Bu modelin ikinci elemanı; ambalajların üzerinde yer alan farklı ürün bilgileriyle ilgilidir. Örneğin; ürünün yararları, besin değerleri, kullanım talimatları ve uyarılar bu başlığa girmektedir. Buradaki amaç karmaşıklığa yol açmadan doğru bilgiyi vermektir. Bu tür bilgilerin yanında ambalajın üzerine kısa akılda kalıcı bir slogan yerleştirmek yaygın bir pazarlama stratejisidir. Sloganlar markanın reklamının anımsanmasına yaramaktadır. Hatta reklamın içeriğinin anımsanmasına neden olarak, markanın deneme amaçlı satın alınmasını da sağlayabilmektedir.

Duygusal Çekicilik (Emotional Appeal):Ambalaj aracılığıyla arzuların yaratılmaya çalışılmasıdır. Ambalaj tasarımcıları, şıklık, mutluluk gibi duygular uyandırmaya çalışmaktadırlar. Bunları yaparken de renk, şekil, ambalajlama materyalleri ve diğer araçları kullanırlar. Kimi ambalajlar hiçbir duygusal unsur içermezken, diğerleri duygusallığa daha fazla yer vermektedir.

İşlevsellik (Workability): Ambalajın işlevselliği, çok çeşitli işlevsellik konularını kapsamaktadır. Örneğin Ambalaj ürünü koruyor mu? Ambalaj ürünün hem perakendenci hem de tüketici açısından kolay depolanmasını sağlıyor mu? Ürünün sağlıklı koşullarda saklanmasına yardımcı olabiliyor mu? Tüketicinin o ürünü kullanmasını kolaylaştırıcı mı? (kimi ambalajlar açılmaz) Aynı zamanda ambalajlar kırılmalara karşı koruma sağlıyor mu? Çevre dostu mu? gibi konular ambalajın işlevselliği maddesinin içeriğinde yer almaktadır.

Yukarıda modelde sıralanan özelliklerden anlaşılacağı üzere, ambalajın geçmişteki özelikleri günümüzde katlanarak artmıştır. Temel görevi ürünün kimi koşullarda daha uzun süre sağlıklı bir biçimde saklanmasına ve yer değiştirmesine yardımcı olan ambalajlar, günümüzde marka farkındalığının yaratılmasında ve sürdürülmesinde özellikle satış noktalarında etkili bir unsura dönüşmüştür. Bu amaç doğrultusunda da ambalaja tüketicinin dikkatini çekecek yeni bir çok özellik eklenmiştir.

FAZLALIKLARI ATIN
Günümüzün rağbet gören trendlerinden biri de şüphesiz minimalizm. Minimalist bir yenileme peşideyseniz öncelikle mevcut logonuz üzerinde sıkışıklık yaratan, kalabalık yapan unsurları temizlemeniz önerilebilir. Artık iyi bilinen ve tanınan bir markanın kurumsal kimliğinde çoğu zaman tekrar marka adını yinelemeye gerek olmaması doğal sayılabilir. Starbucks örneğindeki gibi logoya hayat veren siren kızı sadeleştirip gereksiz çerçeve ve yazılardan kurtularak daha minimal bir tarz ile ifade edilmesi, ortaya gayet başarılı bir sonuç çıkarmıştır.

Ayrıca Starbucks sadece kahve odaklı bir firma olmaktan çıkıp (Su, pasta, sandviç vs) farklı ürünleri de müşterilerine sunduğu göz önüne alınırsa logo üzerinden Coffee ibaresinin kaldırılmasının son derece mantıklı bir karar olduğunu söyleyebiliriz.

YAZI TİPİNİ DEĞİŞTİRİN
Bazen çok iyi ve yaratıcı bir logoya sahip olsanız da, zaman içindeki tipografik trendlerin değişimi ile logonuz eski yüzlü kalabilir. Bu durumda logonuzun yazı tipini farklılaştırarak modernize edebilirsiniz. Belki serifli alternatifler ile yola devam edebilir, ya da eskisi gibi serifsiz ancak farklı bir yazı tipinde karar kılabilirsiniz. msnbc bu değişimi iyi yapan kurumlardan biri. Ufak bir font değişikliği ile son derece modern bir görünüme kavuştukları kesin.

BASİTLEŞTİRİN
Logonuzu modernize ederken takip edilebilecek en iyi yöntemlerden biri de basitleştirmektir. Daha kolay ve hızlı anlaşılabilir hatta tüketilebilir logolar oluşturarak kullanıcı ve müşterilerinizin akıllarına girebilirsiniz. Basit olan herşey daha kolay anlaşılır. Seattle’s Best kahve firması da bu söylemden yola çıkarak logosunu modernize ederken, olabildiğince yaptığı işi ve kendini ifade eden, basit bir tasarımla yeniliğe gitmeyi tercih etmiş.

Grafik tasarımlarda bazı durumlarda aynı şeyi farklı renklerle ifade etmek çok işe yarayabilir. Eskimiş logoları yenilerken ufak renk değişiklikleri ve sadeleştirmeye gitmek, büyük ihtimalle istediğiniz sonucu verecektir. Toy’R’us logosunu yenilerken hem biraz sadeleştirmeye gidip, renkler üzerinde de düzenlemelere yaparak daha modern ve kabul edilebilir bir görünüm sağlamayı başarmış.

ÜRÜN ODAKLI OLUN
Kullanıcı ve müşterilerin kolayca algılayabilmesi açısından firmanın kendini ifade ederken kullandığı görsel iletişim yolu, firmanın sattığı ürünlerle de örtüşebilir. Amazon eski logosundan Amazon nehrini baz alarak hazırlamış, günün koşulları içerisinde bu durum kabul edilebilir belki ama, şu andaki logosu sizce de firmayı daha iyi ifade etmiyor mu? A’dan, Z’ye uzanan ok, basit ve temiz bir tipografi ile sunulunca etkisi elbetteki hayli fazla oluyor. İlk bakışta bu marka altında A’dan, Z’ye herşeyi bulabileceğinizi anlıyorsunuz.

Bir logonun yeniden tasarlanması, modernize edilmesi elbette zaman alacak bir durum. Ancak sabırlı olarak ve mantıklı denemelerde bulunup bu 5 yolu takip ederek çıkaracağınız sonuçlar sizi mutlaka hedefe götürecekti

Temelde doğal renkler siyah, beyaz ve griden başka 5 renk var bunlar: kırmızı, turuncu, sarı, yeşil ve mavidir. En iyisi araya karışık renklerdense bu 5 renkten birini tercih etmektir. Peki hangisini?

Kırmızı enerji ve heyecan rengidir. Kırmızı yüzünüzün de rengidir. Ülke bayraklarının yaklaşık %45′i kırmızı renktedir.

Mavi kırmızın zıttıdır ve ülke bayraklarında ikinci belirgin renk mavidir. Mavi huzur veren, sakinleştiren bir renktir. Mavi, dinlendirici bir özelliğe de sahiptir.

Markalar dünyasında kırmızı satış rengidir ve dikkat çeker. Mavi ise kurum rengidir, istikrar mesajını aktarmak için kullanılır.

Diğer temel renkler bu ikisinin arasında yer alır. Turuncu, maviden çok kırmızıya yakındır. Yeşilse, kırmızıdan çok maviye…

Sarı nötr bir renktir. Ancak gözünüzün seçebildiği dalga boyunun ortasında yer aldığı için aynı zamanda en parlak renktir.

Yıllar boyunca, bazı renkler farklı özellikler, durumlar ve hareketlerle özdeş hale gelmiştir. İşte onlardan bazıları…
• Beyaz gelinlik rengi olmasında görüldüğü gibi, saflığın rengidir.
• Windows 7 Ultimate neden siyah? Çünkü siyah en iyi ve lüksün rengidir.
• Mavi, bir at yarışında kazanan ata takılan mavi şeritte olduğu gibi, liderliğin rengidir.
• Mor, asaletin, imparatorluğun rengidir.
• Yeşil, çevrenin ve salığın rengidir.

Bir marka yada logo için renk seçerken, yöneticiler genellikle oluşturmak istedikleri ruh halini gözetirler, yaratmak istedikleri farklı kimliği değil.

Markada kullanılan renk, ana rakibin kullandığı rengin tam tersi olmalıdır. ‘Ana rakibin tam zıttı bir rengi seç’ cümlesinin ardında güçlü bir mantık yatıyor. Bu renk kuralını unutursanız risk almış olursunuz.

Kola, kırmızımsı – kahverengi bir içecektir ve kola için mantıklı renk kırmızıdır. Bu nedenle Coca-Cola yüzyıldan fazla süredir kırmızıyı kullanıyor.

Pepsi Cola daha zayıf bir tercih yapmış olmalı ki kırmızı ve maviyi marka renkleri olarak seçmiş. Kırmızı kolayı sembolize ediyordu mavi de markayı Coca-Cola’dan ayırt etmeyi amaçlıyordu. Yıllarca Pepsi , Coca-Cola’nın renk stratejisine karşı ideale yakın bir düzeyde mücadele etti.

Dürüst olalım. Dünya Coca-Cola’nın işaretleriyle yıkanmış gibi geliyor öyle değil mi? Pepsi Cola’nın işaretlerini fark etmek sizce de zor değil mi? Farklılaştırıcı bir rengin bulunmaması nedeniyle, Pepsi , Coca-Cola’nın kırmızısı altında neredeyse görünmüyor.

Bizce tersi olun marka oluştururken. Mesela Kodak sarıdır, bu nedenle Fuji de yeşil…

Her ne kadar logosu ağırlıklı olarak kırmızı ise de sarı McDonalds’ı en çok ifade eden renktir. Peki, Burger King ne renktir? Burger King liderin rengiyle zıtlık halinde olan bir ren almaktansa, hamburgeri simgeleyen bir renk seçme hatasını yaptı. Hamburger ekmeğinin sarı ile, etin turuncu-kırmızı rengini birleştirdi. Temiz bir logo ama kötü bir renk seçimi. Unutmayalım ki rekabet içerisindeki firmalar arasında ‘taklitler her zaman aslını yüceltir.’

Her ne kadar tek renk, bir marka için neredeyse her zaman en iyi stratejiyse de, bazen birden fazla renk kullanmanız gerekebilir.

Son olarak, renk istikrarı uzun vadede bir markanın zihinde elde etmek istediği kalıcı, iz bırakan yere ulaşmasını sağlar.

Her kurum/kuruluşun kendine has bir imajı, hedef kitlede bıraktığı veya bırakacağı bir etki bulunmaktadır. Kurumun hangi kesime hitap ettiği, logonun temelini atmamızda yardımcı olur. Örneğin, çocuklara hitap eden bir kuruluşa yapılan ciddi, koyu renkli bir logo, çocuklarda kötü bir etki bırakabilir veya orta yaş kesime hitap eden bir kuruluşa rengarenk, çocuksu bir logo yapmamız da yine kurumun ters bir etki bırakmasına yol açabilir. Bu yüzden kurumun hangi kesime hitap ettiğini bilmek logo tasarımında dikkat edilecek en önemli unsurdur.

Kurum / kuruluşun faaliyet gösterdiği alan da bu unsurlar arasında yer almaktadır. Faaliyet alanı farklılaştıkça, logolarda kullanılan unsurlar değişir. Örneğin, erkek tüketiciye satış yapan bir firmanın logosunda pembe rengini kullanması yine ters bir etki yaratmasına sebep olmakla birlikte, sektördeki yerini etkileyecektir ya da kadın tüketiciye satış yapan bir firma, logosunda keskin hatlara sahip, sert karakterler kullanması, firmanın hitap ettiği kesimde bırakması gerektiği etkiyi bırakamayacak, tüketici de kötü bir imaj yaratacaktır.

Logoyu tasarlarken seçeceğimiz font, yine kurumun imajına ve kimliğine uygun olarak seçilmelidir. Her grafik tasarımcı, hangi font nerede kullanılır az çok bilir. Logo tasarlarken en fazla 2 farklı font veya tek bir font ailesinden olan fontları tercih etmeliyiz. Logonun ilk bakışta okunabilmesi için, punto seçimini de dikkatli yapmalıyız.

Logonun olmazsa olmazlarından birisi de renk…
Bir logoda 3’ten fazla renk kullanılmamalıdır. Renk seçimini yaparken yine, kurumun kimliği, imajı, sektördeki yeri göz önünde bulundurularak tasarımlara yön verilmelidir. Bunun sebebi ise, her rengin bir anlamı olduğu ve psikolojik olarak insanlar üzerinde bıraktığı farklı etkiler olmasıdır. Eğer logoda kullanacağımız rengi / renkleri yanlış seçersek kurum / kuruluşun vermek istediği mesaj, tüketicide bırakmak istediği etki farklı olur. Bu da kurum/kuruluşun sektördeki yerini ve imajını olumsuz etkiler.

Örneğin, yeşil ve mavi tonları yeme isteğini bastırmasından ötürü, çoğu diyet yiyecek markaları bu rengi kullanmaya özen gösterirler. Buna rağmen iştahı açan kahve, kırmızı, sarı tonlarının; diyet yiyecek markalarının logo veya ürün tasarımlarında kullanılması farklı bir etki yaratabilir.

Kurumsal kimlik çalışması düşünüldüğünün aksine son derece üzerinde uzun düşünülmesi gereken bir konudur. Birçok kişi bunu sadece sevdiği bir iki şekille ya da renge ya da beğendiği bir logoyu istemekle çözdüğünü zannedebilir. Aslında farkında olmadan bir başkasının kimliğini hatırlatır sadece…

İlkler keşfedilmiş, enler tasarlanmış olabilir ama her kurumun kendini ifade edecek ve iyi bir hikayesi olan logosu olmalıdır. Kendiniz bile baktığınızda ne düşüneceğinizi bilemediğiniz bir sembolün sizi tanımlamasını istemezsiniz. Şirket sahipleri yaptıkları işi, başarı öyküsünü, kuruluş hikayesini, yaptıkları işi tanımladığına inandıkları ne var ise kurumsal kimlik çalışmasını yaptırdıkları freelance/kuruma anlatmalıdırlar.

Bu yüzden her şirketin kenarda köşede bu tarz dokümanları hazır tutmasının daima faydası olacaktır. Bir gün büyük bir şirket olduğunuzda logonuzun hikayesini soran bir muhabire “Eşim böyle istedi” ya da en sevdiğim renk budur” gibi laflar etmek istemiyorsanız, şimdiden elinize laptopunuzu alın bir kenara çekilin ve bilgileriniz hazır edin. Bu dokümanlar elinizde olduğunda yapmanız gereken bunu yapabilecek birilerine ulaşmaktır.

Freelance ya da kurum hangisini seçerseniz seçin, karşılıklı iletişim kurabilirliğinize dikkat etmelisiniz. Her ne kadar bu işi yapanlar profesyonel olsalar da çoğu kez çıkan anlaşmazlıklar tarzların birbirine hoşgörüsüz bakışından kaynaklanmaktadır. Nasıl siz ön çalışmanızı yaparken gerekli detaylandırmaları hassasiyetle hazırladınızsa tasarımcınızı da lütfen özgür bırakın ki farklılığı farkındalığa çevirebilsin. İnsanlar logonuzu, sloganınızı kartvizitinizi, zarfını gördüklerin de sizi tanıyor olsunlar ya da ulaşmayı düşünsünler. Bazen bir iş kurmak, ilk işi almak ve kazanmak her şeyden önce gelir ancak uzun vadede sizi yüksek reklam maliyetlerinden ilk kurtaracak şey kurumsal kimlik, ikincisi ise iyi bir web sitesidir.

Kurumsal Kimlik Neye Yarıyor?
İyi hazırlanmış kurumsal kimlik, sizin imajınızı yükseltirken, dış dünyaya güçlü görünmenizi de sağlayacaktır. İmajın akıllara kazınmasını sağlayacaktır. Kurumsal Kimliğiniz sayesinde kazandığınız imajınız reklam yatırımlarınızda da çok fazla maliyetlere girmeden etkisini gösterecektir.
Özetleyecek olursak, iyi bir renk seçimi (renkler konusunu ayrıca yazacağım takip edin..) , sağlam bir logo ve kurumsal renklere uygun sade fakat kurumsal bir web sitesi, pazarlama faaliyetlerinize mükemmel destek sağlayacaktır.

Kurumsal Kimlik Nedir?
Kurumsal kimlik, pazarlamada, bir kurumun görünen yüzüne verilen isimdir. Kurumun kendini ifade etme şeklidir. Bu ifade belli sınırları çizilmiş ve genellikle değişmez bir ifadedir. Kurumu anımsatacak bir tasarımın ne ölçülerde ve nasıl kullanılması gerektiğini belirten kurumsal kimlik kitabı bu sistemin vazgeçilmez öğesidir. Öyle ki bir kurumsal kimlik tasarımı içinde amblem, logo’dan ofis dizaynına, çalışanların giyim kuşamından araç üstü giydirmeye, antetli kağıttan, tabelaya, web sitesinden vefat ilanlarına, ambalaj dizaynından faaliyet raporuna kadar her şeyin ne ölçülerde ve nasıl kullanılacağı belirtilmiştir.Kurumsal kimlik kurumun imzasıdır ve bu yönüyle değişime kapalıdır. Belli dönemlerde firma ve tasarımcıların ortak çalışmasıyla değiştirilebilmesine rağmen firma kurumsal kimlik ile oluşturduğu imajı sıklıkla değiştirmek istemez.Kurumsal kimlik çalışmalarında hiç şüphesiz çalışmanın temeli firma logo veya amblemi üzerine kurulmuştur. Logo ve amblem renklerinin her durumda aynı değerde basılması, fontların hiçbir zaman değişmemesi bu çalışmanın temelini oluşturur.Özellikle renk bilgisinin taşınması, değişmemesi için renklerin pantone numaraları belirtilir.Kurumsal kimlik firma için oluşturduğu imajla, tüketicinin aklına kazınır. Bu yönüyle firmanın reklam yatırımlarının başarılı olmasının sağlayan çalışmalardan biridir.

Kurumsal Kimlik Bileşenleri
Kurumsal kimlik çalışması 2 bölümde incelenmelidir;
1- Kurum içi
2- Kurum dışı

Kurum içinde
• Amblem
• Logo
• Antetli kağıt
• Diplomat Zarf
• Kartvizit
• Dosya
• Bloknot
• Kurum içi yazışmalar
• Muhasebe dökümanları (Sürekli form, Fatura, İrsaliye, Makbuz
• Şirket giyim ve davranış kuralları
• Dijital tasarımlar
• Kurumsal kimlik kullanım kılavuzu


Kurum dışında ise;
• Araç tasarımları
• Bina cephesi
• Gazete, dergi ,kitap ve gibi diğer tanıtım materyalleri
• Kurumsal web projesi
• Broşür
• Katalog
• Insert (insört)
• Föy
• El ilanı
• Poster
• Afiş
• Dön kart
• Pankart
• Poşet tasarımı
• Mönü
• CD etiket
• CD kapağı
• Etiket
• Takvim
• Tebrik Kartları
• Davetiye
• Sertifika
• Onur Belgesi
• Sticker
• İmsakiye

Kurumsal kimliği oluştururken izlenmesi gereken süreçler nelerdir?
Kurumsal kimlik oluşturma sureci de 5’e ayırabiliriz;

1- Tasarım süreci öncesi yapılacakların tespiti ve onaylanması
2- Tasarım süreci zamanlaması
3- Tasarımların sunumu
4- Sunum sonrası düzeltiler
5- Onaylanan tasarımların baskı ve uygulama süreci zamanlaması

Başarılı bir kurumsal kimlik çalışması için olmazsa olmazlar nelerdir?
Başarılı bir kurumsal kimlik çalışması için, olmazsa olmaz olarak nitelendirilmesi gereken tek şey, kurumla ilgili tüm verilerin eksiksiz ortaya konmasıdır. Bu veriler kısa zaman içerisinde, kurumun tasarımla ilgili genel anlayışı ortaya koyup, çalışmanın en doğru süreçte ve doğrulukta ilerlemesini sağlayacaktır.

Bir kurumsal kimlik çalışmasının renk seçiminde nelere dikkat etmek gereklidir?
Bir kurum; bir anlayış, bir kültür, bir geçmiş ve bir hedef içerir. Kurumla ilgili fikirlerinizi tartarken bu kurumun tüm içeriğini anlamak gerekir. Kurumun kurumsallığı var olan/olmayan, zaten bir renktir, o rengi bulup ortaya çıkarmakla kurumun rengini bulmuş olursunuz. Bir kurum için şu veya bu renk güzel ve doğru denmesi kesinlikle yanlıştır.
Yine de renk seçiminde; sektör, hedef kitle ve kurumun psikolojik olarak vermek istediği mesaj gibi hususlara dikkat etmek gerekmektedir.

Başarılı bir kurumsal kimliğin firmaya katkıları nelerdir?
Başarılı bir kurumsal kimliğin firmaya kazancı tabii ki hemen olmaz, olamaz. Bu davranış tamamen geleceğe yatırımdır. Kurumun kendisiyle ilgili vermek istediği mesaj ne ise, bu yolla verilir. Firmanın diyalog kurmak istediği kişi veya kurumlar kimlerse onlara gösterdiği yüzüdür kurumsal kimlik.
Bir insan düşünün; çok şık bir takım elbiseli, bakımlı ve konuşmasındaki ahenge diyecek yok. Siz böyle bir insanla diyalog kurmak, onunla sohbet etmek belki de iş yapmak istemez misiniz? Sizce bir fark var mı?

Kurumsal kimliği yapacak ajansı seçerken dikkat edilmesi gereken unsurlar nelerdir?
Bir ajansın kurumsal kimlik yapmak üzerine yeterliliğini, bir kurumun anlaması veya çalışmak istediği ajanslardan birisini seçmesi için dikkat etmesi gereken en genel iki unsur şudur (Zaten belli bir ajans yetkinliğini geçmiş olduğu düşünülen ajanslar için bu söylediklerim geçerlidir);
A) Hangi şartlar altında olunursa olunsun, ajans veya ajanslar gerekli isteklerle bilgilendirilir. Ardından, ajans/ajanslardan kurum tarafından verilen bu bilgilerin anlaşılıp anlaşılmadığının kontrolü için yazılı bir geri bildirim istenir. Alınacak olan bu yazılı geri bildirim, ajansın kuruma yaklaşımını ve yetkinliğini ispatlar.
B) Bir diğer unsur ise, sektöre yakınlığı ile yapmış oldukları çalışmalar ve referanslardır.

Kurumsal Kimlik Nedir?
Kurumsal kimlik, bir ticari müessesenin, kurumun, vakfın, kuruluşun ya da benzer oluşumların kimlik karmaşasını yok eden ve oluşumun gücünü gösteren tüm görsel/yazılı/sesli ürünler bütünüdür. Profesyonel ekiplerce hazırlanılırı.

A- Kurumsal Kimlik Hazırlık Çalışmaları Nasıl Yapılır?
1.KurumsalKimlik hazırlama/hazırlatma ihtiyacını hisseden firma ilgili firmalara başvurur. (REKLAM AJANSLARI Türkiye’de bu işin esas yeridir. Yurtdışında bu işte uzmanlaşmış ajanslar da mevcuttur.) Bu firma gerekli hazırlıklara başlar.
2.Firma/Kuruluş; genel yapılanma şeması, faaliyet alanları, siyasal görüşleri, kaynakları, üretim esasları ve skalaları, teşkilatı, maddi olanakları vb. yönlerden incelenir.
3.Reklam Ajansı; Art Director, Sanat Danışmanı, Yazar ve Grafiker/Tasarımcı arkadaşlar oluşan done’lerle bir tasarım süreci başlatırlar.
(Başlayan tasarım süreci bu çalışan kişilerin eğitimleri, deneyimleri vs. ile oldukça ilgilidir. Bu süreçte görev alanlar bu iş için eğitim almış profesyonel kişilerdir.)
4.SUNUM: Firmadan ön görüşme talebi alınır ve firmaya gidip hazırlanan materyaller gösterilir. Firma’nın istediği DEĞİŞİKLİKLER ve İLAVELER yapılır. Yeniden bir çalışma sürecine girilir. Defalarca firmaya sunum için tekrar tekrar gidilebilir. Firma yetkilileri ile sürekli irtibat halinde çalışmalar yapılır. Ta ki son noktaya gelinip OK alınana kadar. Okeylenen iş için ÜRETİM SÜRECİ başlar.

B-Kurumsal Kimlik Çalışmaları/Bu çalışmadan çıkan sonuçlar neleri kapsar?
1.Firmanın Logosu:
(Firmanın logosu tasarlanırken önemli kriterler vardı. Faaliyet sahası, üretim skalası, maddi gücü vs. önemli etkenlerdir. Logo’nun kaç renk olacağına kadar önceden görüşmeler yapılır. Bir örnek vereyim: Küçük bir firma logosunun çok renkli olmasını istemez. Hem baskı maaliyetleri hem de etkili açısından logolar genelde 2 renk olarak düşünülür. Ama CMYK (4 renkte basılabilecek) rengarenk logolar da mevcuttur. Firma bu tarz bi logo istemişse ona göre yapılır. Logo 3D veya 2D olabilir.
Ya firmanın dediğini yaparsınız, yada yaptığınıza firma yetkililerini ikna edersiniz. Burada pazarlama, halkla ilişkiler vb. konularda da bilgili olmanız gerekir. Yada sadece grafikerseni işi yapar çekilirsiniz, ajansın yetkilisi sizin yerinize görüşmeler yapar.)
Logo’nun CMYK (matbaa için) renk skalası hazırlanır. Logonun renkli ortamlar ve siyah/beyaz (tek renk) ortamlarda kullanım standardı, logonun minimum ve max. kullanım boyutları, logonun yeri (sağ alt/sol alt vs.) hepsi KURUMSAL KİMLİK KLASÖRÜ’nde açıkça belirtilir. Bu klasör, daha sonra sizin logonuzu kullanmak isteyecek kişiler için referans olacaktır.
ÖRNEK: Bizim logomuz iki renktir. Bayrak kırmızı (%100M + %100Y) + Lacivert (%100C + %100M) şeklinde Trichrome yada Spot olarak %100 bayrak Kırmızı + %100 Lacivert uygun kanallarda basılabilir. A harfi Kırmızı B harfi ve kalan zemin laciverttedir. gibi belirtmelisiniz. Tek renk işlerde 2 renkten oluşan logo A harfi %100, B harfi %30 tramdır. gibi de monochrome renkleri belirtiniz)
Okey alan logo TESCİL işlemine yönlendirilir.
Logo’nun işlerde kullanım örnekleri ve bunların hazırlanması.

2. BASILI İŞLER:
Kartvizit, Antetli kağıt, Zarflar, Sevkiyat Kolileri, Arşiv materyalleri (Klasör, arşiv kolisi vb.) Sürekli form işler (Fatura, irsaliye, makbuzlar vs.), Firma iç haberleşme dökümanları, firma içi formlar, reklam materyalleri (poşetler, dönkart, poster, afiş, pano, broşürler, gerekiyorsa menüler, tebrik kartları, açlış ilanları vs.)… Görüldüğü gibi bu ürünlerin maaliyetleri logonun baskı renk sayısı ile doğrudan alakalıdır.

3. DİJİTAL İŞLER:
Kurumsal Web Sitesi Tasarımı: Firmanın ihtiyaçlarını karşılayacak ÖZGÜN internet sitesi hazırlanması. Bu internet sitesi firmanın tüm ihtiyaçlarına yönelik tasarlanmalıdır. Gerekiyorsa “on-line ticaret” modülü de eklenmelidir. Banner tasarımı bu bölümde incelenir. Firmanın renkleri vurgulanır.

Dijital Ortam Tasarımları:
Mail (e-posta) formları (firmanın kurumsal kimliğine uygun şekilde). Otomatik “postanız okundu” formu, e-posta gönderme formu, iç web formları (intranet)
Dijital Platform Reklamları: Başka sitelere reklam verilecekse o da bu başlıkta incelenebilir. TV Reklamları, Web reklamları, vb. web ihtisas alanı burasıdır. Gerekirse bu bölüm sadece WEB GRAFİKERİ’ne de bırakılabilir.

Dış Mekan Reklamları
Firmanın dış mekan kaplamaları, Araç giydirmeleri, Dış mekan pano reklamları, cam sticker’lar vb. işler

TABELA: Firmanın logosu ve kurumsal kimliğine uygun olarak TABELA tasarımı ve uygulanması, (2 renk degradesiz ve çizim bir logo çok rahat NEON olurken, degrade’li (tram) bir logo için NEON tabela düşünmek anlamsızdır. Print-out giydirme, germe tabelalarda tasarım rahat ve serbesttir. Yine de kurumsal kimlik ön plandadır. Logo sadece harflerden oluşuyorsa Prinç harf dizme, plexi harf kesme işleri de olabilir. Alikobalt kullanılacak ise firmanın renkleri uygun olması sağlanmalıdır.

Mimari ve İç Mekan Kurumsal Yapı
Firmanın logo ve renklerine uygun olarak mobilya tasarımlarının hazırlanması yada mevcut mobilya firmalarından renklere uygun olarak seçilmesi. Firmanın iç mekanının tasarımı: ÖRNEK satış yapan bir firmada kasanın yeri, konumu vb.

PERSONEL KIYAFETLERİ: Gerekli görüldüğü takdirde firmanın personeline uygun kıyafetlerin tasarımı ve imalatı (Bknz. KOÇTAŞ vb. firmalar. Firmanın renkleri ile personel kıyafetlerine dikkat ediniz. Bu tip işleri bütünü KURUMSAL KİMLİK işleri ile ilintilidir. (Daha burada yazamadığım bir çok uygulama da mevcut. Ama bilmediklerinizle kafanızı karıştırmak istemedim. Bir kurumsal kimlik dosyası gören arkadaşlar ne dediğimi anlayacaklardır. Bir örnek vereyim: Intel’in kurumsal kimlik klasöründe sadece LOGO kullanımı BAŞLI BAŞINA AYRI BİR KLASÖRDÜR.)

Sonuç olarak, KURUMSAL KİMLİK çalışması A’dan Z’ye bir bütündür. Bütün bu hazırlananlar kesinlikle KLASÖR şeklinde hazırlanmalı ve SAKLANMALIDIR. Bu çok önemlidir. Firma ilerde büyürse, FRACHISING vb. projeler için de klasörde yer ayrılmalı, franchising alacak firmalara da bu klasörden verilip buna uygun olarak mekanlarını ve materyellerini hazırlamaları sağlanmalıdır. Kurumsal Kimlik ciddiye alınması gereken BÜYÜK bir çalışmadır. Bazı firmaların yaptığı gibi “bir logo, bir kart, bir fatura= KURUMSAL KİMLİK” anlayışı hatalıdır ve uygulama böyle yapılmamalıdır. Profesyonel bir uygulama bunu gerektirir.

Katalog tasarımında önemli olan nokta katalogun ulaştığı müşteriler ve okuyuculara firmanızı, ürünleri ve hizmetlerinizi en doğru ve en öz şekilde tanıtmaktır. Hizmet verdiğiniz sektöre, başka bir deyişle amacına uygun olarak hazırlanan bir katalog her zaman işlerinizde kolaylık sağladığı gibi sunumunuzu güçlendirmek adına yararlı olacaktır.

Katalog Tasarımının Özellikleri Nelerdir?
• Akılda kalıcılık ve çağrışım
• Firmayı temsil etme durumu
• Kolay anlaşılabilir olması
• Görsel tasarımı ve malzeme kullanımı açısından kaliteli olması

Katalog tasarımı doğru kullanıldığında firmanın kendisini ve ürünlerini pazara açabilmesinde oldukça etkili olabilmektedir.
Katalog tasarımları firmaların yaptığı reklam çalışmaları içinde en çok geri dönüşümü olan noktalardan birisi olmuştur. İyi ve çeşitli teknikler kullanılarak hazırlanmış katalog tasarımları firmaların kendilerini ve ürünlerinin sunumunu en iyi düzeyde yapabilmektedir. Bu da firmanın bu işlem için farklı giderlerden kurtulmasını sağlamaktadır.

Müşteri ziyaretlerinde kataloglarınız oldukça iş görmektedir. Bunu şöyle düşünün; bir firmaya ürünlerinizi ve kendinizi tanıtma ve pazarlama yapma için gittiğinizde ilgili firmada sizi karşılayacak kişinin her zaman sizin beklediğiniz kadar vakti olmayabilir, bu durumda önemli noktalardan bahsedip konuyu kapatmak durumunda kalırsınız. Kimi zaman ise söylediklerinizin tamamı siz odadan çıktıktan sonra unutulur. Katalogların önemi de burada daha net ortaya çıkar. Müşterinizin yanından ayrılırken kendisine bırakacağınız bir katalog sizin her zaman akılda kalıcı olmanızı sağlayacaktır.

Katalog tasarımlarının en çok kullanıldığı alanlardan biriside fuarlardır. Malum fuarlarda stantlarınızı ziyaret edenlere, en fazla 10 dakika kadar küçük bir zaman dilimi içerisinde tüm ürünlerinizden ve çalışmalarınızdan bahsetmeniz gerekmektedir. Bunun için firma çalışanı, görevlisi ne kadar üstün ve kabiliyetli olursa olsun yeterli olamayacaktır. Bu durumda firmanıza ait katalog tasarımını stant ziyaretçinize verirseniz, hem sizi ilerleyen zamanlarda ayrıntılı bir şekilde gözden geçirecek, hem de var ise kendisi için gerekli olan bir ürünü almak isteyecektir.

Global dünyanın en büyük getirilerinden biri olan günümüz markaları hep akılda kalıcı logoları, reklam çalışmaları ve hizmetleri ile aklımızda yer etmektedirler. Buradan hareket edecek olur isek bir marka oluşturulurken ilk adım ve belki en önemli adımlardan birincisi Logo seçimi ve tasarımıdır. Logomuz bizi yansıtan bizi akılda kalıcı kılan müşterilerimizin logomuzu gördüğünde firmamız ile ilgili birçok şeyi akıllarına getirmesini sağlayan en önemli araçtır. Bu nedenle ilk adım olan logo seçimimizde yapacağımız markanın hizmet vereceği sektör ile alakalı bir objeyi veya nesneyi logomuzda kullanabiliriz. Renk ve özel tasarım seçenekleri ile de pekiştirerek logomuzu daha da akılda kalıcı ve görsel bir hale getirmemiz mümkün olacaktır. Logo ve kartvizit tasarımlarımız başarılı bir şekilde firmamızı yansıtır halde tasarlandıktan sonra firmamızın reklam çalışmalarına başlayabiliriz demektir.

Akılda kalıcı reklamlar bizi her zaman rakiplerimizden bir adım önde tutacaktır. Reklam çalışmaları vermiş olduğunuz hizmeti açıkça yansıtabileceğiniz imkanlar sunarken sizlere aynı zamanda müşterilerinize dokunmanızı ve onları etkilemenizi sağlayacak çalışmalardır.

İyi bir marka olmanın gerekli olan logo tasarımı ve kurumsal kimlik çalışması sonrasında akılda kalıcı reklamlar ile pekiştirerek sonrasında iyi bir hizmet ile müşteriyi yakalar iseniz firmanız bulunduğu sektörde büyüme yoluna girmiş demektir. Müşteri memnuniyeti ve müşteri anketleri ile çalışmalarınıza yön verebilir firmanızı güncel tutma konusunda çalışmalar yapabilirsiniz.

Listeyi uzatmak mümkün, bu kural hakkında daha fazla bilgi için Wiki‘ye bakabilirsiniz. 80-20 kuralının sosyal medya pazarlama ile ne alakası var diyebilirsiniz. Aslında pareto ilkesi oldukça geniş ve birçok alana uyarlanabilen bir kural ve  bu kural sosyal medya yarışında başarılı olmak isteyen şirketlere de uyuyor.

Uzmanlara göre, şirketinizin bir Facebook hesabı varsa, paylaşımlarınızın %80′i direk satışa yönlendirme amaçlı olmak yerine, işinizle doğrudan alakalı olmayan, takipçilerinizi bilgilendirmeye ya da eğitmeye yönelik, ilgi toplayıcı olmalı, geri kalan %20 ise direk şirketinizle, ürünlerinizle alakalı, insanları satın almaya yönlendirici şeyler olmalı.

Sosyal Medya Stratejinizi Yeniden Değerlendirin
Bu kural sadece Facebook için geçerli değil, şirket bloglarında, Twitter hesaplarında, ve diğer tüm sosyal medya araçlarında da geçerli. İçerik stratejinizi 80-20 ilkesine göre belirlerseniz, emeklerinizin karşılığını alabilirsiniz.
Geri dönün, paylaşımlarınızı inceleyin, blog yazılarınızı gözden geçirin, eğer %20′den fazla satış çağrısı yapıyorsanız, bunu düşürmeyi deneyin, ama paylaşım sıklığınızı düşürmeyin, onun yerine hedef kitlenizi düşünerek, daha fazla faydalı içerik üretin. Eminim faydasını göreceksiniz.

2. Açık (transparan) olmalı: Vereceğiniz fayda çok açıkça belirtilmeli. Çok küçük yazılarla belirtilen yaptırımlar, birbirine bağlanmış kurallar, kişilerin farketmeden katılacağı ve daha sonra memnuniyetsizlik yaratacağı kurgular, ileride çok daha güçlü negatif-WOMM olarak markanıza geri dönecektir. Örnek: “Arkadaşını getir, 1 ay abonelik kazan! Ama arkadaşın giderse, bir yıllık abonelik bedelini senden alırım”

3. İlgi alanında ve kişisel olmalı: Bir servisin yayıcısı olarak hedeflediğiniz kişi, muhtemelen o servisin iyi bir kullanıcısıdır. Bu kişiye servisin bir ileriki aşaması ile ilgili birşeyler sunmak en garanti motivatördür. Ayrıca, kendi kullacakları motivatörleri tercih edin, alıp satacakları bir hediye markanızla gönül bağı değil, ticaret bağı kurmalarını sağlayacaktır ki, ticari ilişkiler rasyoneldir ve her an, daha iyi bir teklif gelmesi durumunda bozulabilir. Örnek: Oyun portalinizi yaymanızı beklediğiniz kişiye şiir kitabı teklif etmektense, NBA2007 teklif etmek daha akıllıca olacaktır. Hele bir de kapakta kendi fotoğrafını koyabilirseniz, ne ala…


4. Trendy olmalı: Yayıcılar, fikir liderleridir. Hemen herşeyi önceden denemek, önceden kullanmak ve kendi çevrelerini “yönlendirmek” üzere dürtü sahibi kişilerdir. Bu kişileri motive edeceğiniz şeyler de, bu şekilde “trendy” ve “farklı” olmalıdır. Örnek: Artık CD çalar teklif etmeyin, iPod’un bile yaygınlığı çoğaldı. Daha yeni (ve muhtemelen ucuz) oyuncaklar bulacaksındır. PSP nasıl mesela? İkinci iPod yerine, ilk PSP’yi herkes tercih eder sanırım. 


5. Yaydıkları kişilere faydalı olmalı: Yaymalarını istediğiniz şeyi açıkça belirtin, pazarlama amaçlarınızı gizlemeyin. Evet, siz bir şekilde yeni müşteriler para kazanmak istiyorsunuz, bunu biliyorlar zaten. Saklamaya çalışmayın. Ve unutmayın ki, bu kişiler en yakın çevrelerini size getirecekler. Hiç kimse yakın çevresini kör bir kuyuya atmak istemez, onları kazıklamak istemez. Asla, ama asla böyle bir şey teklif etmeyin. Örnek: “Sağlık sigortamızı 100 kişinin almasını sağlarsanız, yeni bir TV setiniz olacak” diyebilirsiniz. Ama eğer o sağlık sigortası normalden %10 daha pahalı veya kalitesi diğerlerinin altında ise, yayıcının çevresindeki insanları kaybetme olasılığı yüksektir. Bunun tam aksine, “siz bizim için değerlisiniz, çevrenizdekiler de öyle. Bunun için sizin referansınızla gelenlere ekstra %10 indirim veya fazladan bir check-up imkanı” demek daha akıllıca olacaktır.